عوامل محیطی تبیین کننده توزیع ارتفاعی سوسماران در ایران (مطالعه موردی خانواده لاسرتیده)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 انستیتو سیستماتیک و تکامل، دانشگاه سوربن

چکیده

اطلاعات اندکی در ارتباط با توزیع ارتفاعی سوسماران در ایران در دسترس است. در حالی که تعیین مناطق ارتفاعی با بیشترین تعداد گونه میتواند برای انتخاب مناطق حفاظت شده مفید باشد. در مطالعه حاضر الگوی توزیع ارتفاعی 48 گونه از سوسماران ایران متعلق به خانواده لاسرتیده در امتداد شیب‌های ارتفاعی مورد بررسی قرار گرفت. به منظور تعیین الگوی توزیع ارتفاعی اعضای خانواده لاسرتیده مدل رقومی ارتفاع کشور به طبقات ارتفاعی صد متری تقسیم شد و تعداد گونه در هر طبقه ارتفاعی ثبت شد. ارزش عددی متغیرهای شیب، مساحت، ارتفاع، شاخص تشعشع حرارتی، شاخص نرمال شده پوشش گیاهی، بارش سالیانه، بارش در مرطوب ترین ماه سال، بارش در خشک ترین ماه سال، بارش در مرطوب ترین فصل سال، بارش در سردترین فصل سال، بارش در خشک ترین فصل سال و بارش در گرم ترین فصل سال در هر طبقه ارتفاعی از طریق جعبه ابزار Raster استخراج شده و بعد از بررسی میزان همبستگی بین این متغییرها با استفاده از معیار VIF متغیرهای با همبستگی بالا حذف شدند. سپس با اجرای آنالیز رگرسیون چندگانه مهمترین متغییرهای موثر بر توزیع ارتفاعی گونه های خانواده لاسرتیده دو متغییر مساحت و بارش در گرمترین فصل سال شناسایی شد. الگوی کلی توزیع سوسماران خانواده لاسرتیده در امتداد شیب های ارتفاعی به صورت تک اوجی بوده و بیشترین تعداد گونه ها در ارتفاع 1475 تا 1675حضور دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Environmental drivers of altitudinal distribution of lizards in Iran (Case study: Family Lacertidae)

نویسندگان [English]

  • Anoosheh Kafash 1
  • Sohrab Ashrafi 2
  • Annemarie Ohler 3
1 Dept. of environmental science, faculty of natural resources, university of tehran
2 Dept. of environmental science, faculty of natural resources, university of Tehran
3 Institut de Systématique, Évolution, Biodiversité, ISYEB—UMR7205—CNRS, MNHN, UPMC, EPHE, Muséum National d’Histoire Naturelle, Sorbonne Universités, Paris, France.
چکیده [English]

Little is known about altitudinal distribution of lizards in Iran. In the present study we studied distribution pattern of members of family Lacertidae along the eleveatinal gradient in Iran. To determine environmental drivers of distribution pattern of 48 lizard species, all known valid members of family Lacertidae, along elevational gradient in Iran. Firstly, we classified Iran digital elevation model (DEM) based on 100m intervals, that resulted in 56 altitudinal bands and number of species in each band was recorded. Secondly, we extracted mean value of following variables; altitude, slop, area, solar radiation index (SRI), normalized differences vegetation index (NDVI), annual precipitation, precipitation of wettest month, precipitation of driest month precipitation, precipitation of wettest quarter, precipitation of driest quarter, and precipitation of warmest quarter, and using VIF measure correlated variables were removed. Finally, we performed a multiple regression and found that area and precipitation of warmest quarter are the most important drivers of distribution pattern of family Lacertidae along elevational gradient in Iran. General distribution pattern of family Lacertidae was unimodal and maximum number of species living from 1475 m to 1675 m.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Reptiles
  • Distribution
  • Area
  • Precipitation of warmest quarter