مقایسه سه روش تعیین دبی محیط‌زیستی برای رودخانه هرو در حوزه‌ آب منطقه‌ای استان اردبیل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران، دکترای محیط زیست

2 گروه محیط زیست، دانشگاه تهران

3 شرکت آب منطقه ای اردبیل

چکیده

به‌منظور تأمین نیاز اکوسیستم رودخانه لازم است تا بخشی از جریان رودخانه تحت عنوان جریان محیط‌زیستی به خود رودخانه تخصیص‌یافته تا تضمین‌کننده پایداری اکوسیستم رودخانه‌ها باشد چرا که بهره‌برداری از اکوسیستم‌ها و خدمات اکولوژیکی رودخانه‌ها همچون تأمین آب نمی‌بایست توان اکولوژیکی آن‌ها را در داشتن یک زندگی پایدار به خطر بیاندازد. به‌طور کلی هدف از انجام پروژه حاضر، تعیین بده محیط‌زیستی با به‌کار‌گیری سه روش (مدل‌سازی بارش-رواناب، روش هیدرولوژیک و مدل پارامتر‌های تغییر هیدرولوژیک) و مقایسه نتایج در حوزه آبخیز آبگرم، رودخانه هروچای، واقع در محدوده مدیریتی شرکت آب منطقه‌ای استان اردبیل است. روش جریان پایه آبزیان بر این مبنا استوار است که میانگین جریان در خشک‌ترین ماه سال برای زندگی ماهیان کافی است مگر این‌که جریان اضافی برای تأمین نیاز‌های تخم‌ریزی و تولیدمثل لازم باشد. برای انجام این روش از مدل تانک بهره‌جویی شد. در روش منحنی تداوم جریان، آمار در حالت طبیعی جریان تحلیل می‌شود تا بده رودخانه را که در x درصد موارد جریان از آن فراتر می‌رود تعیین نماید؛ و در نهایت مدل تغییر شاخص هیدرولوژیک که برابر بررسی‌های به عمل آمده، با استفاده از این ‌روش می‌توان تغییرات وضعیت رودخانه را ارزیابی کرد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که در این حوزه آبخیز روش مدل‌سازی منجر نتایج قابل اتکا و استناد شده است و همچنان روش‌های هیدرولوژیکی برآورد بده محیط‌زیستی عملی‌تر بوده و میزان داده‌بری آن‌ها کم است و از این‌رو در زمان کوتاهی قابل محاسبه است. بر همین اساس و طبق روش منحنی تداوم جریان مقدار بده محیط‌زیستی 191/0 مترمکعب بر ثانیه برآورد شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparing three approaches to determine environmental flow for Harou river in Ardabil province

نویسندگان [English]

  • Bahman Jabbarian Amiri 1
  • Bahareh Kharazi Baheri 2
چکیده [English]

To meet flow requirement of streams, it is necessary to allocate some part of stream flow to own stream, aiming to ensure stability of aquatic life. The underlying reason for it is that utilizing the ecosystems and ecological services such as water supply of streams should not endanger their ecological potential in having a sustainable life. The main objectives of environmental flows for all major rivers and streams applying three rainfall-runoff modeling, hydrologic approach, and indicators hydrologic alteration, and comparing the find outs. Base flow approach is based on the idea that the driest month-mean flow is sufficient for aquatic life except the aquatic life needs additional flow for their spawning and reproduction. To conduct the base flow approach, tank model, has been applied. In flow duration method, flow data of a given river or stream is analyzed in order to estimate the discharge value relate the stream flow amount to the percentage probability that the daily flow will be exceeded over a long-term base period without regard to the sequence of the flow events. Findings of the present study suggest that in this catchment tank model results are reliable, as their Nash-sutcliff criteria measure higher than 0.5. The results indicated that according to the environmental flow estimation of Flow duration curve method, environmental flows is 0.191 m3/s in the study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental flow
  • Tank model
  • Flow duration curve
  • Indicators hydrologic alteration