تعیین مناطق بهینة دفن پسماند با تأکید بر روند گسترش شهری براساس تلفیق مدل فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و میانگین وزنی مرتب شده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور و GIS، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه سنجش از دور و GIS، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

3 استادیار گروه سنجش از دور و GIS، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

چکیده

با توجه به توسعة بی­رویه و غیراصولی شهرها و عدم وجود الگوهای صحیح مصرف منطقی­ترین و کم­هزینه­ترین روش برای دفع پسماندهای شهری، دفن بهداشتی است. امروزه ایجاد محل دفن به دلیل رشد و توسعة مناطق شهری و افزایش مخالفت عمومی، مشکل­تر شده است. به همین دلیل توصیه می­شود که مکان دفن در جهت رشد و توسعة آتی مناطق مسکونی و شهری قرار نگیرد. بنابراین هدف از این تحقیق انتخاب مکان بهینة دفن پسماند با توجه به گسترش فیزیکی شهر تهران در یک دوره 28 ساله با در نظر گرفتن پارامتر ریسک در تصمیم­گیری است. در این تحقیق علاوه­بر معیارهای محیطی، اجتماعی و اقلیمی برای بررسی گسترش فیزیکی شهر تهران از داده­های ماهواره­ای لندست از سال 1367 تا 1395 استفاده شده است. در مقالة حاضر برای وزن­دهی به معیارهای مختلف از مقایسات زوجی و جهت استخراج مکان­های مناسب اولیه با در نظر گرفتن مفهوم ریسک در تصمیم­گیری از مدل میانگین وزنی مرتب شده استفاده شده است. در نهایت مکان­های مناسب نهایی برای دفن پسماند با در نظر گرفتن روند گسترش شهری در جهت­های جغرافیایی مختلف طی 28 سال گذشته انتخاب شده است. نتایج حاصل از مدل میانگین وزنی مرتب شده نشان دهندة این است که به ترتیب بیشترین و کمترین مساحت مکان مناسب برای دفن پسماند در حالت­های OR و AND انتخاب شده­اند. بررسی­ها نشان می­دهد که مناسب­ترین مکان­ها اولیه برای دفن پسماند در قسمت­های جنوب، جنوب غربی و غرب تهران قرار دارند، ولی با توجه به در نظر گرفتن روند گسترش شهری در جهت­های جغرافیایی مختلف طی 28 سال گذشته، مکان مناسب نهایی برای دفن پسماند از گزینه­های مناسب در جهت جغرافیایی جنوب تهران قرار دارند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determination of optimum areas for the landfill with emphasis on the urban expansion trend based on the combination of the Analytical Hierarchy Process and the Ordered Weighted Averaging model

نویسندگان [English]

  • saman nadizadeh shorabeh 1
  • Najmeh Neysani Samani 2
  • Mohammad Reza Jelokhani- Niaraki Jelokhani- Niaraki 3
1 MSc. Student of Remote Sensing and GIS, Faculty Geography, Tehran Univercity
2 Assistant Porfessor, Departement of Remote Sensing and GIS, Faculty Geography, Tehran Univercity
3 Assistant Porfessor, Departement of Remote Sensing and GIS, Faculty Geography, Tehran Univercity
چکیده [English]

According to the urban irregular expansion and the absence of appropriate consumption patterns, the most reasonable and low-cost method for the disposal of urban wastes is the landfill. Today, creating suitable places for the landfill is getting more difficult due to the urban expansion and development as well as the increase of public opposition. for this reason, it is recommended that to not choose places which located in the direction of the urban future expansion and residential areas growth. therefore, the main aim of the current study is to determine the optimum location for the landfill, regarding the urban physical expansion of Tehran city in a 28 years period Taking into account the risk parameter in decision making. In the current work, in addition to environmental, social and climate criteria for investigating Tehran physical expansion, Landsat satellite data from 1367 up to 1395 was used. In the present paper, weighing the different criteria of the paired comparison and The Ordered Weighted Averaging model is used to extract the appropriate suitable Place, taking into account the concept of risk in decision making. Lastly, suitable places for waste landfill have been selected considering the trend of urban expansion in different geographic directions over the past 28 years. The results of the Ordered Weighted Averaging model indicate that the maximum and minimum area of the suitable place for waste landfill are selected in the OR and AND modes, respectively. Investigations implied that the best places for the landfill are southern, southwest and western areas of Tehran. But due to considering the expansion of the city in different geographical directions over the past 28 years, the final suitable Place for waste landfill is the appropriate options in the geographic direction of southern Tehran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • landfill
  • Urban expansion
  • AHP-OWA
  • Risk in making decisions