نشریه محیط زیست طبیعی

نشریه محیط زیست طبیعی

بررسی تأثیر سطوح ریسک و جبران بر روی نتایج ارزیابی قابلیت اراضی در محیط فازی (مطالعة موردی: زیر حوضة پلاسجان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
وحید راهداری 1
علیرضا سفیانیان 2
سعید پورمنافی 3
حمید قیومی 4
1 دانشجوی دکتری آمایش سرزمین، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان و عضو هیئت علمی دانشگاه زابل
2 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان
3 استادیار گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان
4 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
10.22059/jne.2017.229949.1356
چکیده
بهترین راه حفاظت از تنوع زیستی و ساختار و کارکرد یک منطقه، شناسایی نواحی با قابلیت حفاظتی است. در این مطالعه برای تهیة نقشة قابلیت حفاظت اراضی زیر حوضة آبخیز پلاسجان، به روش دلفی لایه­های اطلاعاتی مورد نیاز تعیین، نمودار سلسله مراتبی مطالعه ترسیم و وزن معیارها به روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) محاسبه شد. نقشة لایه­های مورد نیاز تهیه، پیش پردازش های لازم بر روی آن­ها انجام و تمامی معیارها با استفاده توابع متناسب فازی محدودیت­ها به صورت صفر و یک، استاندارد گردید. قابلیت حفاظت اراضی منطقه با استفاده از ارزیابی چند معیاره (MCE) به روش ترکیب خطی وزنی (WLC) با ریسک متوسط و قابلیت جبران بالا و میانگین وزنی رتبه­بندی شده (OWA) با ریسک و قابلیت جبران تعریف شده متوسط مشخص گردید. روی­هم­اندازی نقشة کاربری و پوشش اراضی منطقه بر روی نقشه­های قابلیت حفاظت، نشان داد نتایج روش WLC به دلیل جبران حداکثر، خوش­بینانه بوده اما نتایج روش OWA با ریسک و جبران متوسط، متناسب با شرایط فعلی سرزمین و واقع­بینانه­تر بود. در نتیجه در مدل WLC و OWA به ترتیب، 9/33 و 16/13 درصد به مناطق با قابلیت متوسط و 5/16 و 26/12 درصد به طبقه با قابلیت حفاظتی زیاد اختصاص داده شده است. مقایسة نقشه­های تهیه شده از وضعیت فعلی منطقه با استفاده از تصاویر ماهواره­ای، نقشة قابلیت حفاظت اراضی منطقه و توجه به لزوم حفاظت از ساختار و کارکرد منطقه، در هر دو روش، لزوم اصلاح مرزهای مناطق تحت حفاظت را نشان داد. 
کلیدواژه‌ها
قابلیت حفاظت اراضی
ارزیابی چند معیاره
ریسک و جبران
فازی

عنوان مقاله English

Surviving of risk and tradeoff levels effects on land capability evaluation results in Fuzzy area (case study: Plasjan sub-basin)

نویسندگان English

vahid rahdari 1
Alireza Soffianian 2
saed pormanafi 3
hamid ghaiumi 4
1 Environment PhD student, Isfahan university of technology, Member ship of Zabol university
2 associate professor of Isfahan university of technology, natural resource faculty
3 Associate professor of Isfahan university of technology, natural resource faculty, Iran
4 Assistant professor, Esfahan Agriculture And Natural Resources Research Center
چکیده English

Determining areas with high conservation capability is the best way to conserve biodiversity, structure and functions of an area. In this study for evaluating land conservation capability in Plasjan sub-basin, criteria were determined using Delphi method. Hierarchy of study was designed and the weights of criteria were calculated by applying analytical hierarchical process (AHP). All criteria maps were prepared, necessary pre-processing’s were done and criteria were standardized with Fuzzy and constraints were standardized using Boolean method. Land conservation capability maps for conservation were produced using multi criteria evaluation (MCE) with weighted linear combination (WLC) with medium risk and high trade-off levels and ordered weighted averaging (OWA) with medium risk and tradeoff level. Overlaying land-use/cover map on land conservation capability maps has shown that although WLC result is optimistic because it considered more area in high level conservation capability class, OWA result is more realistic with medium risk and tradeoff level by attention to current land conditions. results show in WLC and OWA methods 33.9 and 13.16 percent of area were given to moderate conservation capability 16.5 and 12.26 percent were given to high conservation capability repeatedly. Land-use/cover comprising with land conservation capability conservation maps, in both WLC and OWA has shown it is necessary to redesign all conservation area.

کلیدواژه‌ها English

Land conservation capability
multi criteria evaluation
risk and trade-off
Fuzzy
Allah yari, F., Danehkar, A., Sharifipor, R., 2010. Determining conservation area using multi criteria spatial evaluation. Journal of environmental geology, 13 (4): 65-78 )in Persian(
Asadollahi, Z., Danehkar, A., Asadollahi, Z., 20 13. Choghakhor wetland conservation zoning using multi criteria evaluation. Journal of wetland eco-biology, 13 (4): 55-63)in Persian(
Drobne, S and Lisec, A., 2009. Multi-attribute Decision Analysis in GIS: Weighted Linear Combination and Ordered Weighted Averaging. Informatica, 33: 459–474.
Farashi, A., Naderi, M and Parvin, N., 2016. Identifying a preservation zone using multi criteria decision analysis. Animal biodiversity and conservation, 39:29-36.
Farashi, A., Shariati, M., 2013. Kolah ghazi national park zonation using multi criteria evaluation, Journal of natural environment, 57: 75-84)in Persian(.
Ghadimi, M., Hoseini, S.M., Porghasemi, H.R., Moradi, H.R., 2010. Protection modeling of Manesht AND Ghalarang protection areas using Fuzzy logic. Environmental science, 8 (1): 85-106.
Hajehforooshnia, s., Soffianian, A., Mahiny, S. and Fakheran, S., 2011. Multi objective land allocation (MOLA) for zoning Ghamishloo wildlife sanctuary in Iran, journal for natural conservation, 16: 254-262.
Jiang H. and J. R. Eastman (2000). Application of fuzzy measures in multi-criteria evaluation in GIS. International Journal of Geographical Information Systems, 14 (2): 173–184.
Majnonian, H., 2002. Enforceable provision management project for conservation area, planning and management organization, p 105 )in Persian(
Malcezewski, J., 2006. Ordered weighted averaging with Fuzzy quantifier GIS-based multi-criteria evaluation for land-use suitability analysis. International journal for applied earth observation and geoinformation, 8, 270-277
Mallupattu, P. K., Reddy, J. R. S., 2013. Analysis of Land Use/ Land cover changes using remote sensing data and GIS at an Urban Area, Tirupati, India. The Scientific World Journal, 13: 1-6.
Mirkatoli, J., Kanani, M.R., 2011. Urban development ecological capability using multi criteria decision making (MCDM) and GIS, case study: Sari town, Mazandaran province. Journal of human geography researcj quarterly, 77: 75-88 )in Persian(
Mirghaed, F.A., Sori, B., Pirbavaghar., M., 2014. Using Fuzzy simple additive weight (FSAW) for land evaluation in order to determining area with conservation capability in parcel A, Gheshlagh dam basin. Journal of environmental science and technology, 16: 273-280 )in Persian(
Mokaram, M and Hojatti, M., 2016. Using ordered weighted averaging (OWA) for multicriteria soil fertility evaluation by GIS (Case study: Southeast of Iran). Solid Earth Discuss., doi:10.5194/se
Morshedi, J., Koravand, A., 2015. Suitable lands site selection for amygdalus scoparia implant using Gis technology and AHP method in Mordghafar watershed Izae township. Journal of wetland eco-biology, 7 (26): 69-86)in Persian(
Mosavi, M., Yazdani, C.R., 2014. Land use suitability analysis using AHP-OWA for Tabriz city, Journal of geography and urban planning resource, 3 (3): 361-381)in Persian(
Najmi zadeh, S., Yavari., 2005. Environmental capability evaluation for Khebr national park zoning and planning using GIS. Journal of environmental studies, 38: 58-47. (in Persian(
Parhizkar, A., Ghaffari, A., 2011. GIS and multi criteria decision analysis. Samt press, 11p )in Persian(
Sánchez-Lozano, J,M., Teruel-Solano, J., Soto-Elvira, P.L. and García-Cascales, M.S., 2013. Geographical Information Systems (GIS) and Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods for the evaluation of solar farms locations: Case study in south-eastern Spain, RenewableandSustainableEnergyReviews, (24): 544–55.
نشریه محیط زیست طبیعی
دوره 70، شماره 4
زمستان 1396
صفحه 843-855