تاثیر ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک بر پارامترهای کمی و کیفی آب های زیرزمینی روستاهای شهرستان ملارد، استان تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

3 دبیر کمیته تحقیقات شرکت آب و فاضلاب روستایی استان تهران

چکیده

شهرستان ملارد دارای دو آبخوانه تهران-کرج و قطعه چهار می‌باشد که نقش مهمی در تامین آب شرب روستاهای این شهرستان ایفا می‌کند. بر این اساس کیفیت و کمیت آب‌های زیرزمینی در محدوده مورد مطالعه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک بر کمیت و کیفیت آب های زیرزمینی شهرستان ملارد واقع در استان تهران می‌باشد. بدین منظور اطلاعات کمی و کیفی31 حلقه چاه آب شرب طی بازه زمانی 6 ساله جمع آوری شد. همچنین به منظور تعیین ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک 17 نمونه برداشت گردید و ویژگی های فیزیکی خاک شامل نوع بافت خاک، ضریب یکنواختی، ضریب انحنا، ضریب قابلیت نفوذ، درصد رطوبت اشباع، درصد تخلخل مفید و ویژگی های شیمیایی خاک شامل میزان هدایت الکتریکی، سدیم، پتاسیم، کربنات‌کلسیم ، کل جامدات محلول،pH و درصد نمک محلول اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که در مناطق شرقی به علت بافت لومی-رسی خاک و با توجه به مناسب بودن ضریب نفوذ‌پذیری و رطوبت اشباع، میزان آبدهی چاه ها نسبت به مناطق دیگر بالاتر می‌باشد. همچنین مشخص گردید که پارامترهای شیمیایی خاک نظیر کربنات کلسیم، هدایت الکتریکی، کل جامدات محلول، سدیم و پتاسیم دارای همبستگی مثبت و قوی با پارامترهای کیفی آب زیرزمینی در پادگانه های آبرفتی(Q) می‌باشد. در مناطق کشاورزی و مسکونی نیز میزان نیترات آب آشامیدنی با میزان EC ، TDS و نمک محلول در خاک دارای همبستگی مثبت و نسبتا قوی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The impact of soil physical and chemical properties on groundwater quality and quantity parameters in villages of Mallard County, Tehran Province

نویسندگان [English]

  • Kazem Nosrati 1
  • Ali Rajabi Eslami 2
  • Mojtaba Sayadi 3
1 Associate professor ,Department of Physical Geography,Faculty of Earth Sciences , Shahid Beheshti University
2 PhD student in geomorphology, Faculty of Earth Science, Shahid Beheshti University
3 Head of Research Committee, Rural Water and Sewage Company, Tehran
چکیده [English]

Mallard city has two aquifers comprising Tehran-Karaj and Ghate-Chahar that providing most of drinking water for villages of this City. Accordingly, there is a dire need to investigate quality and quantity of groundwater in this area. The aim of this study is to survey the impact of soil physical and chemical properties on quality and quantity of Mallard groundwater. in view of this data from thirty-one drinking water wells during a 6-year period were used. the soil physical e.g. soil texture, uniformity coefficient, curvature factor, permeability coefficient, saturation percentage, effective porosity percentage and chemical including electrical conductivity level, sodium, potassium, calcium carbonate, total dissolved solids, pH and dissolved salt percentage properties were measured in seventeen soil samples. the results showed that in eastern areas due to loamy-clay texture of the soil and suitability of permeability coefficient and saturation percent rate the discharge of the wells is better in comparison to other areas. Qualitative parameters of the soil such as Calcium Carbonate, Electrical Conductivity, Total dissolved solids, Sodium, Potassium have strong Positive correlation with Qualitative parameters of groundwater in alluvial Terraces. In agricultural and residential areas, the of nitrate concentration in drinking water have relatively strong positive correlation with soil EC, TDS and dissolved Salt.

کلیدواژه‌ها [English]

  • soil physical and chemical properties
  • groundwater quality and quantity
  • geology
  • Mallard County land use