مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه کمرکلی جنگلی (Sitta europaea) در نیمرخ شمالی البرز

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، شرکت مهندسان مشاور آب و عمران فراز اندیش، ایران

2 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

3 استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

چکیده

پراکنش کمرکلی جنگلی (Sitta europaea) از خانواده کمرکلیان (Sittidae) و راسته گنجشک‌سانان (Passeriformes) در جنگل آموزشی و پژوهشی خیرود طی فصول بهار و تابستان در سال‌ 1387 در سری‌های پاتم، نمخانه، گرازبن، چلیر و بهاربن به مساحت تقریبی 5800 هکتار مورد مطالعه قرار گرفت. متغیرهای زیستگاهی مورد اندازه‌گیری عبارت از: ویژگی‌های ساختار پوشش گیاهی منطقه، تیپ پوشش جنگلی و عوامل توپوگرافی شامل شیب، جهت و ارتفاع عرصه مورد مطالعه بود. قطعات نمونه‌برداری در یک ترانسکت خطی تصادفی برداشت و حضور و عدم حضور گونه ثبت شد. هر قطعه نمونه ای که گونه در آن مشاهده‌شد به عنوان نقطه حضور و در صورت عدم مشاهده به عنوان نقطه عدم حضور ثبت شد. بر این اساس در مجموع 98 قطعه نمونه برداشت شد. مطلوبیت زیستگاه کمرکلی به روش رگرسیون منطقی دوتایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری نشان داد که متغیرهای ارتفاع، قطر، تعداد اشکوب درختان، نوع گونه درختی و ارتفاع از سطح دریا مؤثرترین متغیرهای اثرگذار بر حضور گونه در منطقه مورد مطالعه است. همچنین نتایج نشان داد این پرنده زیستگاه‌های جنگلی با جوامع کهنسال راش و ممرز را به عنوان زیستگاه مطلوب خود بر‌می‌گزیند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Eurasian Nuthacth (Sitta europaea) habitat suitability modelling at Northern Alborz, Iran

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Bahadori Khosroshahi 1
  • Afshin Alizadeh Shabani 2
  • Mohammad Kaboli 2
  • Mahmoud Karami 3
  • Pedram Attarod 2
  • Mitra Shariati 4
چکیده [English]

The aim of this study was to develop a methodology to identify suitable habitat of the Eurasian Nuthatch (Sitta europea) at kheyrood forest, northern Alborz, Iran. This study was carried out during spring to summer 2008. With attention to the area and topographic condition of kheyrood forest, Patom, Namkhane, Gorazbon, Cheler and Baharbon were selected as data collecting series. The present study focused on vegetation structure and floristics, as well as topographic factors (slope, elevation, and direction). In sampling stager at observation point in the line transect path, habitat parameters and presence and absence of nuthatches were recorded. In each plot all individuals that were observed or being heard, were designated as presence point and other cases were named as an absence point. Based upon this monitoring, 78 plots were collected as the presence and 20 plots were counted as absence point during spring season. Binary Logistic Regression was performed to develop the distribution model of the Eurasian Nuthatch according to habitat variables. Finally as a result, the significant parameters in this model were height, diameter, stand and type of trees. According to the results, suitable habitat for S. europaea was considered as all the forest areas where old-growth trees with large bounds are abundant. In fact habitat quality is related to the abundance of old trees. Also, the presence of Carpinus betulus and Fagus orientalis was identified as an important factor for habitat selection.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Habitat Suitability
  • Habitat variables
  • Mature Oak forest
  • Sitta europaea