نشریه محیط زیست طبیعی

نشریه محیط زیست طبیعی

عناصر غذایی تاج بارش تک درختان بلوط ایرانی (Quercus brantii) و سوزنی برگان دست کاشت در پارک جنگلی چغاسبز ایلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
2 عضو هیات علمی دانشگاه تهران، دکتری
10.22059/jne.2026.419748.2938
چکیده
از مهمترین تاثیرات جنگل‌کاری با گونه‌های غیر بومی، تغییر در کمیت و کیفیت باران رسیده به کف جنگل است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر جنگل‌کاری با گونه‌های غیربومی کاج تهران (Pinus eldarica) و سرو نقره ای (Cupressus arizonica) بر میزان (pH)، هدایت الکتریکی (EC) و غلظت برخی عناصر غذایی تاج بارش نظیر سدیم، کلسیم، منیزیم و پتاسیم در مقایسه با درختان طبیعی بلوط دانه‌زاد ایرانی در محدوده پارک جنگلی چغا‌سبز ایلام صورت گرفت. از هر گونه تعداد پنج درخت انتخاب شد. جمع‌آوری نمونه‌های تاج‌بارش در مجموع به کمک تعداد 128 جمع‌آوری کننده آب باران صورت گرفت. در فضای باز تعداد هشت جمع‌آوری کننده به عنوان شاهد و در زیر هر درخت تعداد هشت جمع‌آوری کننده در چهار جهت اصلی جغرافیایی نصب شد. نتایج نشان داد در رخداد سوم میزان کلسیم تاج بارش بلوط ایرانی (9/2 میلی‌گرم بر لیتر) دارای تفاوت معنی‌دار (01/0P<) با سرو نقره‌ای (11/4 میلی‌گرم بر لیتر) است. مقدار منیزیم تاج بارش بلوط ایرانی در رخداد دوم (31/1 میلی‌گرم بر لیتر) دارای تفاوت معنی‌دار با مقدار منیزیم تاج‌بارش سرو‌نقره ای (33/0) و کاج تهران (71/0) و در رخداد سوم با فقط کاج تهران دارای تفاوت معنی دار(01/0P<) بود. همچنین مقدار پتاسیم تاج بارش بلوط ایرانی در رخداد اول 4/ 17 با سرو نقره ای 5/5 و کاج تهران 1/6 میلی گرم بر لیتر و در رخداد دوم فقط با سرو نقره ای دارای تفاوت معنی دار (01/0P<) بود. مقدار اسیدیته تاج بارش بلوط ایرانی در رخداد اول و دوم فقط با کاج تهران دارای تفاوت معنی دار (05/0P<) شد. گونه‌های غیر‌ بومی مورد استفاده در جنگل‌کاری‌ها، علاوه بر ایجاد تغییر در کمیت باران رسیده به کف جنگل، می‌تواند ترکیب شیمیایی، اسیدیته و هدایت الکتریکی آب رسیده به زیر را درختان را نیز تغییر دهد و بنابراین لازم است در انتخاب گونه‌های غیربومی دقت لازم را داشت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Throughfall nutrient inputs of individual oak (Quercus brantii) trees and man-made needle-leaved plantations in Ilam ChoghaSabz Forest Park

نویسندگان English

Ghodrat Rahim Zadeh 1
Ehsan Abdi 1
Hamid Reza Naseri 1
1 Department of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran
چکیده English

One of the most significant impacts of afforestation with non-native species is changes in the quantity and quality of throughfall reaching the forest floor. This study investigated the effect of afforestation with non-native species of Pinus eldarica and Cupressus arizonica on the pH, electrical conductivity (EC), and concentration of some nutrient elements in the throughfall; i.e., sodium (Na+), calcium (Ca++), magnesium (Mg++), and potassium (K+), in comparison with those of Quercus brantii in the Chogha-Sabz Forest Park of Ilam. Five individual trees were selected from each species. Throughfall samples were collected using a total of 128 rainwater collectors. Eight collectors were installed in an open field as control samples, and eight collectors were placed beneath each tree across the four geographical directions. Results indicated that throughfall Ca++ concentration varied significantly between Q. brantii (2.9 mg L⁻¹) and C. arizonica (4.11 mg L⁻¹) for the third rainfall event. Analysis of the second rainfall event showed the throughfall Mg++ concentration of Q. brantii (1.31 mg L⁻¹) differed significantly from the those of C. arizonica (0.33 mg L⁻¹) and P. eldarica (0.71 mg L⁻¹). However, a significant difference was observed only between Q. brantii and P. eldarica (P<0.01). In the first rainfall event, the throughfall K+ concentration of Q. brantii (17.4 mg L⁻¹) differed significantly (P<0.01) from those of C. arizonica (5.5 mg L⁻¹) and P. eldarica (6.1 mg L⁻¹). According to the second rainfall event, K+ value of Q. brantii showed a significant difference only when compared to C. arizonica. Regarding throughfall pH, Q. brantii differed significantly only from P. eldarica throughout both for the first and second rainfall events (P<0.05). Non-native species commonly used in extensive afforestation project, not only alter the quality of water reaching beneath the trees but also change the chemical composition, EC, and pH of rainwater and these species, therefore, should be carefully selected.

کلیدواژه‌ها English

Acidity
Afforestation
Cupressus arizonica
Electrical Conductivity
Pinus eldarica

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 مهر 1405