نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• گلناز زینل پور ¹
• میرمهرداد میرسنجری ²
• علیرضا ایلدرمی ³
• ایمان سعیدی ⁴

¹ دانشجوی دکترای علوم و مهندسی محیط زیست، گروه علوم‌ و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

² دانشیار گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

³ استاد گروه مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

⁴ استادیار گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

چکیده

تنوع زیستی، میراث گران‌بهای زمین است، هر گونه‌ای که از دست می‌رود بخشی از پازل حیات برای همیشه نابود می‌شود. روند ازدست‌رفتن غنای گونه‌ای در سراسر جهان در سال‌های اخیر شتاب بسیاری گرفته است. حفظ تعادل کره زمین و بقای آن برای نسل‌های آینده از مهم‌ترین وظایف نسل امروز است. تعیین شبکه مناطق حفاظت‌شده در سراسر کره زمین و حفاظت و صیانت از تنوع زیستی آن‌ها، یکی از مهم‌ترین اقدامات در راستای استمرار بخشیدن به بقای کره زمین است. منطقه حفاظت‌شده تندوره، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های حیات‌وحش ایران، تحت‌تأثیر عوامل محیطی و انسانی مختلفی قرار دارد که تنوع زیستی آن را تهدید می‌کند. در پژوهش حاضر به منظور شناخت این عوامل از اجماع نظر خبرگان محیط‌زیستی در قالب تکنیک پرسش‌نامه و روش دلفی فازی و برای اولویت‌بندی از روش تاپسیس استفاده شد. در روش دلفی فازی، 20 عامل تهدیدکننده در قالب پرسش‌نامه معرفی شد و از افراد تقاضا گردید تا موارد پیشنهادی اضافه گردد. 14 عامل از 20 عامل تهدیدکننده تنوع‌زیستی، توسط خبرگان به عنوان مهم‌ترین تهدیدهای منطقه شناسایی شد. اولویت‌بندی تأثیرگذاری این عوامل تحت چندین مرحله، توسط روش تاپسیس مشخص شد. در نهایت عامل آتش‌سوزی با ضریب نزدیکی 7121/0 به‌عنوان مهم‌ترین و عامل تصادفات جاده‌ای حیات‌وحش با ضریب نزدیکی صفر به‌عنوان کم‌اهمیت‌ترین عامل تأثیرگذار بر تنوع زیستی منطقه حفاظت‌شده تندوره شناخته شد.

کلیدواژه‌ها

• تنوع زیستی
• تندوره
• دلفی فازی
• تاپسیس
• عوامل تهدیدکننده

عنوان مقاله [English]

Identification and Prioritization of Threats Impacting Biodiversity in Tandoureh National Park Using the Fuzzy Delphi- TOPSIS Method

نویسندگان [English]

• Golnaz Zeinalpour ¹
• Mir Mehrdad Mirsanjari ²
• Alireza Ildoromi ³
• Iman Saeedi ⁴

¹ PhD student in Environmental Science and Engineering, Department of Environmental Science and Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Iran

² Associate Professor, Department of Environmental Sciences and Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Iran

³ Professor, Department of Nature Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Iran

⁴ Assistant Professor, Department of Environmental Science and Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Iran

چکیده [English]

Abstract: Biodiversity is the precious heritage of the earth, every species that is lost is part of the puzzle of life that is destroyed forever. The process of losing species richness around the world has accelerated greatly in recent years. Maintaining the balance of the earth and its survival for future generations is one of the most important tasks of today's generation. Determining a network of protected areas across the globe and protecting and preserving their biodiversity is one of the most important measures in order to continue the survival of the earth. Tandoureh Protected Area, as one of the most important wildlife habitats in Iran, is affected by various environmental and human factors that threaten its biodiversity. In the present study, in order to identify these factors, the consensus of environmental experts was used in the form of a questionnaire technique and the fuzzy Delphi method, and the TOPSIS method was used for prioritization. In the fuzzy Delphi method, 20 threatening factors were introduced in the form of a questionnaire and individuals were asked to add suggested items. 14 factors out of 20 threatening factors to biodiversity were identified by the experts as the most important threats to the region. The prioritization of the impact of these factors under several stages was determined by the TOPSIS method. Finally, the fire factor with a proximity coefficient of 0.7121 was identified as the most important factor, and the wildlife road accidents factor with a proximity coefficient of zero was identified as the least important factor affecting the biodiversity of the Tandoore Protected Area.

کلیدواژه‌ها [English]

• Biodiversity
• Tandoureh
• Delphi
• Fuzzy TOPSIS
• Threatening Factors