تدوین و اولویت‌بندی شاخص‌های مدیریتی در مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی(ICZM) (مطالعه موردی: سواحل بوشهر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 گروه سازه‌های دریایی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

10.22059/jne.2025.402880.2843

چکیده

این پژوهش شاخص‌های توسعه پایدار در چهار بعد اقتصادی، اجتماعی، اکولوژیک و حاکمیتی را برای استان بوشهر بومی‌سازی، آزمون و اولویت‌بندی می‌کند. بررسی نشان داد شاخص‌های اکولوژیک و حاکمیتی مطرح شده در IOC کفایت لازم برای کاربرد در بوشهر را دارند، اما شاخص‌های اقتصادی–اجتماعی نیازمند جرح، تعدیل و بومی‌سازی بودند. از منابع بین‌المللی ابتدا 15 هدف، 80 معیار و 210 شاخص اقتصادی–اجتماعی استخراج شد که پس از دو دور دلفی با مشارکت 15 خبره و جرح و تعدیل، مدل نهایی شامل 13 هدف، 59 معیار و 132 شاخص حاصل گردید. ارزیابی میدانی محدود به کلیه شاخص‌های بعد اقتصادی–اجتماعی بوده و پیمایش به صورت پرسشنامه اینترنتی در شبکه‌های اجتماعی محلی و با نمونه‌گیری در دسترس (61=n) صورت گرفت؛ داده‌های ثانویه رسمی برای تعیین مقادیر پایه و اعتبارسنجی نتایج به‌کار گرفته شد. به‌دلیل تعدد و پیچیدگی شاخص‌ها، با در نظر گرفتن ده مزیت کاربردی توسط 12 نفر از خبرگان و با بهره‌گیری از تصمیم‌گیری چندمعیاره (AHP) مدلِ بهینه‌ای برای اولویت‌بندی اهداف تمام پایه‌های توسعه پایدار ارائه گردید (میانگین نسبت ناسازگاری 0.06=CR). وزن‌های اولویت‌بندی نشان دادند در پایه اقتصادی–اجتماعی «آموزش (0.13)»؛ در پایه اکولوژیک «حفظ کیفیت آب و رسوبات (0.15)» و در پایه حاکمیتی «پشتیبانی از مدیریت یکپارچه از طریق وضع قوانین (0.106)» بیشترین وزن را دارد. نتایج "مدل بهینه بررسی شاخص‌ها"، برای سیاست‌گذاران منطقه‌ای در تعیین اولویت‌ها و طراحی برنامه‌های توسعه پایدار کاربرد دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Developing and Prioritizing management indicators in Integrated Coastal Zone Management(ICZM) (Case study: Shoreline of Bushehr Province)

نویسندگان [English]

  • MohammadHassan Shadbeh 1
  • Feraydoon Vafaei 2

1 Department of Business Administration, Faculty of Management & Accounting, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran

2 Department of Marine Structures, Civil Engineering Faculty, K.N.Toosi University of Technology, Tehran, Iran

چکیده [English]

This study localized, tested, and prioritized sustainable development indicators in four dimensions: economic, social, ecological, and governance for Bushehr province. The study showed that the ecological and governance indicators proposed in the IOC were sufficient for use in Bushehr, but the socio-economic indicators needed to be modified, adjusted, and localized. Initially, 15 goals, 80 criteria, and 210 socio-economic indicators were extracted from international sources. After two Delphi rounds with the participation of 15 experts and modifications, the final model included 13 goals, 59 criteria, and 132 indicators. The field assessment was limited to all indicators of the socio-economic dimension, and the survey was conducted as an online questionnaire in local social networks with convenient sampling (n=61); official secondary data were used to determine baseline values and validate the results. Due to the multiplicity and complexity of the indicators, an optimal model for prioritizing the goals was presented by considering the ten functional benefits defined by 12 experts and using multi-criteria decision-making (AHP) (mean inconsistency ratio CR=0.06). The prioritization weights showed that in the socio-economic base, "education (0.13)"; in the ecological base, "maintaining water and sediment quality (0.15)"; and in the governance base, "supporting integrated management through the establishment of laws (0.106)" have the highest weight. The results of the "optimal model for examining indicators" are useful for regional policymakers in determining priorities and designing sustainable development programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Integrated Coastal Zone Management (ICZM)
  • Sustainable development indicators
  • management performance evaluation
  • Strategic planning for coastal areas
  • Multi-Criteria Decision Making (AHP)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 12 آبان 1404