بررسی تاثیر عدم قطعیت آزاد سازی تجاری بر رشد و تجارت کشاورزی ایران: کاربرد رگرسیون فازی با ضرایب متقارن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده‌ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده‌ی اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

4 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

10.22059/jne.2025.393354.2795

چکیده

آزادسازی تجاری یکی از اصول مهم در ارزیابی توسعه‌یافتگی اقتصاد کشورها است. با توجه به اهمیت موضوع بررسی آزادسازی تجاری KOF برمتغیرهای کلان اقتصادی از جمله رشدوتجارت در بخش کشاورزی به‌عنوان یکی از بخش‌های راهبردی در اقتصاد ضروری است.در مطالعه حاضرتاثیر عدم‌قطعیت آزادسازی تجاری بررشد وتجارت کشاورزی ایران به کمک مدل رگرسیون‌فازی باضرایب متقارن ونامقارن برای دوره-زمانی1400-1371بررسی شده‌است.با توجه ‌به انعطاف‌پذیری مدل رگرسیون‌فازی سه‌کران بالا، متوسط و پایین صادرات،واردات ونرخ رشد بخش کشاورزی در شرایط عدم‌قطعیت محاسبه شد. بررسی تاثیر کران‌های بالای صادرات و نرخ رشد بخش کشاورزی در درجه عضویت 9/0 حاکی ازآن است که عدم‌قطعیت در آزادسازی تجاری و نرخ واقعی ارز و سایر عوامل تاثیر قابل‌توجهی بر رشدوتجارت بخش کشاورزی دارد این موضوع حساسیت بخش کشاورزی را در مواجه با مباحث سیاست‌های اقتصادی برجسته می‌کند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که متغیر شاخص آزادسازی تجاری KOF در کران ‌بالا از بین سایرعوامل بیشترین تاثیر را به ترتیب با ضرایب 978/2، 963/1و 002/0 بر واردات، صادرات ونرخ رشد محصولات کشاورزی دارد.همچنین ارزش افزوده بخش کشاورزی برواردات محصولات‌کشاورزی درکران بالا با ضریب492/5 بیشترین تاثیررا دارد وتاثیرآن برصادرات محصولات‌کشاورزی درهرسه کران یکسان و برابربا 095/0 است. نرخ واقعی ارز نیز بیشترین تاثیر را در کران بالابه‌ترتیب با ضرایب013/0 برصادرات و001/0 برواردات ونرخ رشد بخش کشاورزی داشته‌است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating the impact of trade liberalization uncertainty on agricultural growth and trade in Iran: Application of fuzzy regression with symmetric coefficient

نویسندگان [English]

  • Reza Ashraf Ganjoei 1
  • Gholamreza Zamanian 2
  • Nasrullah Habibi 3
  • Seyed Mehdi Hosseini 4

1 Assistant Professor, Economics of Department, Faculty of Economics and Management, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran

2 Associate Professor, Economics of Department, Faculty of Economics and Management, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran

3 Graduated from Master's degree in Agricultural Economics, Department of Agricultural Economics, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran

4 Department of Agricultural Economics, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran

چکیده [English]

Trade liberalization is one of the important principles in evaluating the economic development of countries. Considering the importance of KOF trade liberalization, it is necessary to examine the macroeconomic variables including growth and trade in the agricultural sector as one of the strategic sectors in the economy. In the present study, the effect of the uncertainty of trade liberalization on the growth and agricultural trade of Iran has been investigated using fuzzy regression model with symmetric and asymmetric coefficients for the time period of 1992-2021. According to the flexibility of the three-boundary phase regression model, high, medium and low exports, imports and the growth rate of the agricultural sector were calculated under conditions of uncertainty. Examining the impact of high export bounds and the growth rate of the agricultural sector at the membership level of 0.9 indicates that the uncertainty in trade liberalization and the real exchange rate and other factors have a significant impact on the growth and trade of the agricultural sector, this issue is sensitive to the agricultural sector. It stands out in the face of economic policies. The results of this study show that the KOF trade liberalization index variable in the upper bound among other factors has the greatest impact on import, export and growth rate of agricultural products with coefficients of 2.978, 1.963 and 0.002, respectively. Also, the added value of the agricultural sector has the greatest effect on the imports of agricultural products in the upper band with a coefficient of 5.492, and its effect on the exports of agricultural products is the same in all bands and is equal to 0.095. The real exchange rate also has the greatest effect on the exports in the upper band with a coefficient of 0.013 and 0.001 in imports and growth rate of the agricultural sector.

کلیدواژه‌ها [English]

  • commercial liberalization
  • agricultural trade
  • uncertainty
  • liberalization index
  • Fuzzy regression

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 11 آبان 1404