دانشکده منابع طبیعی نشریه محیط زیست طبیعی 2008-7764 70 2 2017 07 23 Land use Changes Modelling Using Logistic Regression and Markov Chain in the Haraz Watershed مدل‌سازی تغییرات کاربری اراضی در حوزۀ‌ آبخیز هراز با استفاده از رگرسیون لجستیک و زنجیرۀ مارکوف 397 411 63892 10.22059/jne.2017.116904.850 FA عطااله کاویان دانشیار گروه آبخیزداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری ظریفه زرگوش دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری زینب جعفریان جلودار دانشیار گروه مرتعداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری حمید دارابی دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری Journal Article 2015 01 26 Assessment of land use spatio-temporal changes presents the perfect data for managers to elaborate plans. Land use change modeling is one of the methods used by planers to manage land use changes. The present study aims to predict land use changes using logistic regression and Markov chain model in Haraz watershed. Land use maps of the study area were prepared from Landsat images (L5-TM-1988, L7-ETM+ -2000 and -L8-OLI-2013). For this purpose, image classification method and maximum likelihood algorithm was used in ENVI 4.8 software. Then transition potential modeling was performed using Land Change Modeler (LCM) and Logistic Regression (LR). In order to prediction of land use for 2025, maps of the calibration periods of 1988-2000, 2000-2013 and 1988-2013 using a Markov chain model and hard prediction were used. The results of the calibration periods using the GEOMOD method and its parameters (N(n), N(m), H(m), M(m), K(m), P(m) and P(p)) and kappa coefficients showed that period of 1988-2013 with highest accuracy was selected to predict 2025 land use map. The results of the land use changes showed that over the period 1988-2013, the rate of decreasing in forest, grassland and irrigated land was 4.20, 5.09 and 0.63 percent, respectively. Also during the period residential areas, orchard and bare land, increased 1.28, 2.20 and 6.62 percent, respectively. Most of the changes in this period was transition of forest and rangeland to orchards, residential area and bare land with 8836.4, 5165.1 and 426598.4 ha, respectively. Also the results of land use modeling for 2025 revealed that the area of forest and rangelands will be decrease 2978.18 and 6367.41 ha, respectively and irrigated land, residential area, orchards and bare land will be increase 391.86, 29.38, 1453.42 and 7214.94 ha, respectively. بررسی تغییرات مکانی و زمانی کاربری اراضی اطلاعات خوبی را به طراحان، برنامه­ریزان و مدیران جهت برنامه­ریزی دقیق ارائه می­دهد. یکی از روش­های مورد استفاده برنامه­ریزان و مدیران جهت مدیریت تغییرات کاربری اراضی، مدل­سازی آن می­باشد. تحقیق حاضر با هدف پیش­بینی تغییرات کاربری اراضی حوزۀ آبخیز هراز با استفاده از رگرسیون لجستیک و زنجیرۀ مارکوف انجام شد. جهت تهیۀ نقشۀ کاربری اراضی منطقۀ مورد مطالعه از تصاویر سری ماهواره­های لندست (1367-L5-TM، 1379 L7-ETM+-و 1392-L8-OLI) استفاده شد. برای این منظور الگوریتم حداکثر احتمال و نرم افزار ENVI 4.8 برای هر سه مقطع زمانی استفاده شد. سپس مدل­سازی پتانسیل انتقال با استفاده از مدل­ساز تغییر سرزمین (LCM) و  روش رگرسیون لجستیک (LR) انجام گرفت. جهت پیش­بینی کاربری اراضی 1404 از دوره­های واسنجی 1379-1367، 1392-1379 و 1392-1367 با استفاده از زنجیرۀ مارکوف و مدل پیش­بینی سخت استفاده شد. نتایج ارزیابی دوره­های واسنجی با استفاده از روش GEOMOD و پارامترهای (N(n)،N(m) ، H(m)، M(m)، K(m)، P(m) و P(p)) و آماره­های کاپا نشان داد که دورۀ واسنجی 1392-1367 بالاترین صحت را جهت پیش­بینی تغییرات کاربری اراضی سال 1404 داشت. نتایج تغییرات کاربری اراضی حاکی از آن بود که طی دورۀ 1392-1367، میزان کاهش جنگل، مرتع و زراعت آبی به­ترتیب 20/4، 09/5 و 63/0 درصد بوده است. همچنین طی دورۀ مذکور مناطق مسکونی، باغ و اراضی فاقد پوشش گیاهی به ­ترتیب 28/1، 20/2 و 62/6  درصد افزایش یافتند. بیشترین تغییرات در این دوره تبدیل اراضی جنگلی و مرتعی به باغات (4/8836 هکتار)، مسکونی (1/5165 هکتار) و اراضی فاقد پوشش گیاهی (4/26598 هکتار) است. همچنین نتایج مدل‏سازی کاربری اراضی برای سال 1404 نشان داد که مساحت اراضی جنگلی و مرتعی نسبت به سال 1392 به­ترتیب 18/2978 و 41/6367 هکتار کاهش و زراعت آبی، اراضی مسکونی، باغی و اراضی فاقد پوشش گیاهی به­ترتیب 86/391، 38/29، 42/1453و 94/7214 هکتار افزایش خواهند یافت.  https://jne.ut.ac.ir/article_63892_84b9a5caeae8280218f8eea7c1a4bd52.pdf