دانشکده منابع طبیعی نشریه محیط زیست طبیعی 2008-7764 70 1 2017 05 22 Assessment of surface soil pollution with selected heavy metals in Semnan industrial complex and surrounding areas ارزیابی میزان آلودگی برخی از عناصر سنگین در خاک سطحی شهرک صنعتی سمنان و اراضی اطراف آن 211 226 63268 10.22059/jne.2017.128394.957 FA مهدیه نیک روش دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد علیرضا کریمی دانشیار گروه علوم خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد عیسی اسفندیارپور بروجنی دانشیار گروه علوم خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان امیر فتوت iاستاد گروه علوم خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2015 07 22 هدف از این مطالعه، ارزیابی نقش عوامل انسان‌زاد (آنتروپوژنیک) و زمین‌زاد (لیتوژنیک) در میزان آلودگی خاک‌های سطحی شهرک صنعتی سمنان و اراضی اطراف آن توسط عناصر سنگین سرب، روی، مس، کادمیوم، نیکل و کروم بود. برای این منظور، 93 نمونه مرکب خاک سطحی از عمق صفر تا 10 سانتی‌متری در منطقه‌ای به وسعت 117 کیلومتر مربع جمع‌آوری گردید و غلظت عناصر گفته شده در عصاره تیزاب سلطانی توسط دستگاه جذب اتمی اندازه‌گیری شد. برای ارزیابی آلودگی از شاخص‌های غنی‌سازی، شاخص زمین‏انباشت، ضریب آلودگی و ضریب بار آلودگی استفاده شد. مقایسۀ غلظت عناصر سنگین و روند تغیرات آن­ها واحدهای ژئومورفیک نشان داد که عناصر سرب، روی، کادمیوم و مس تحت تأثیر منشأ انسان‌زاد و عناصر نیکل و کروم دارای منشأ زمین‌زاد می‌باشند. غلظت سرب، روی و کادمیم با به‌ترتیب میانگین 9/93، 9/126 و 9/1 میلی‌گرم بر کیلوگرم در واحد D (محدودۀ شهرک صنعتی) تفاوت معنی‌داری با سایر واحدها داشتند. میانگین عناصر مس، نیکل و کرم در کل منطقه به‌ترتیب 22، 20 و 7/9 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود و واحدها تفاوت قابل توجهی با یکدیگر نداشتند. اگرچه مقدار مس در محدودۀ شهرک صنعتی و واحد مجاور آن اندکی بیشتر از سایر واحدها بود. شاخص غنی‌سازی نشان داد که واحدهای D و E (مجاور شهرک صنعتی) دارای بیشترین آلودگی به­واسطۀ فعالیت­های صنعتی می­باشند. با توجه به شاخص زمین‌انباشت، می‌توان گفت، خاک منطقۀ مورد مطالعه از نظر کیفیت زیست‌محیطی برای همۀ عناصر به­جز سرب و کادمیوم در سطح غیرآلوده قرار دارند. نقشۀ پراکنش مکانی ضریب بار آلودگی نیز نشان داد که آلودگی به فلزات سنگین در واحدهای واقع در شرق و جنوب‌شرقی واحد D که در جهت وزش باد قرار دارند، بیشتر بود. https://jne.ut.ac.ir/article_63268_2f4253c887fc6d2f555f18c2bbb2c671.pdf