انتشارات دانشگاه تهران- University of Tehran Press نشریه محیط زیست طبیعی 2008-7764 78 ویژه‌نامه پایش و مدیریت آلاینده‌های محیط‌زیست طبیعی 2025 07 01 Evaluation of the efficiency of Phragmites australis in heavy metal uptake from Karoon River sediments ارزیابی کارایی گیاه نی (Phragmites australis) در جذب فلزات سنگین از رسوبات رودخانۀ کارون 243 254 101053 10.22059/jne.2025.388252.2749 FA رقیه چنانی گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران. 0009-0006-0309-2985 میترا چراغی گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران. 0000-0002-0389-3858 کبری حمیدی گروه اکوهیدرولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران. 0009-0008-0929-9228 Journal Article 2025 01 05 Soil contamination with heavy metals, resulting from human activities such as industry and agriculture, is a serious environmental challenge with adverse effects on soil quality, groundwater, and human and animal health. Traditional soil remediation methods, such as washing and landfilling, are costly and time-consuming. Therefore, the use of novel and low-cost methods such as phytoremediation seems necessary. This method uses plants to remove pollutants from contaminated environments and is recognized as a sustainable and environmentally friendly solution. This study investigates the accumulation of heavy metals lead (Pb), cadmium (Cd), and chromium (Cr) in the common reed (Phragmites australis) and sediments of the Karoon River in the Bavi County. Sampling of roots, leaves, and sediment was performed at six stations with three replicates. Metal concentrations were measured using atomic absorption spectrometry and analyzed using SPSS and Excel software. The results showed that the highest accumulation of metals was in the sediment, followed by the roots of the common reed. Also, the concentration of lead (14.15 mg/kg) in the sediment of the common reed was higher compared to cadmium (9.16 mg/kg) and chromium (3.34 mg/kg). This study shows that the common reed, especially its roots, has a good potential for monitoring and absorbing heavy metals in the Karoon River and can be used for phytoremediation strategies. Therefore, future research should focus on investigating new plant species, optimizing phytoremediation systems, and evaluating the economic and social aspects of this method. آلودگی خاک به فلزات سنگین، ناشی از فعالیت‌های انسانی نظیر صنایع و کشاورزی، به‌عنوان یک چالش جدی محیط‌زیستی مطرح است که اثرات نامطلوبی بر کیفیت خاک، آب‌های زیرزمینی و سلامت انسان و دام دارد. روش‌های سنتی پاکسازی خاک، مانند شستشو و دفن، پرهزینه و زمان‌بر هستند. از این‌رو، استفاده از روش‌های نوین و کم‌هزینه مانند گیاه‌پالایی (Phytoremediation) ضروری به‌نظر می‌رسد. این روش با استفاده از گیاهان، آلاینده‌ها را از محیط‌های آلوده حذف می‌کند و به‌عنوان یک راهکار پایدار و دوستدار محیط‌زیست شناخته می‌شود. این مطالعه به بررسی تجمع فلزات سنگین سرب (Pb)، کادمیوم (Cd) و کروم (Cr) در گیاه نی (Phragmites australis) و رسوبات رودخانة کارون در محدودة شهرستان باوی می‌پردازد. نمونه‌برداری از ریشه، برگ و رسوب در شش ایستگاه و با سه تکرار انجام شد. غلظت فلزات با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازه‌گیری و با نرم‌افزارهای SPSS و Excel تجزیه‌و‌تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بیشترین تجمع فلزات در رسوب و سپس در ریشة گیاه نی وجود داشت. همچنین، غلظت سرب (14/15میلی‌گرم) در رسوب گیاه نی، در مقایسه با کادمیوم (9/16 میلی‌گرم) و کروم (3/34میلی‌گرم) بالاتر بود. این مطالعه نشان می‌دهد که گیاه نی، به‌ویژه ریشة آن، پتانسیل مناسبی برای پایش و جذب فلزات سنگین در رودخانة کارون دارد و می‌تواند برای استراتژی‌های گیاه‌پالایی مورد استفاده قرار گیرد. به‌همین دلیل، تحقیقات آتی باید بر بررسی گونه‌های گیاهی جدید، بهینه‌سازی سیستم‌های گیاه‌پالایی و ارزیابی اقتصادی و اجتماعی این روش متمرکز شود. https://jne.ut.ac.ir/article_101053_6912d2cf8d6f0319d2bed09e2d2e6b37.pdf