حجم پسماندهای پارچه‌ای تولید شده در سراسر جهان دائما درحال‌افزایش است. بخش قابل توجهی از این پسماندها دارای قابلیت بازیافت‌شدن یا تبدیل‌شدن‌ به کمپوست می‌باشند اما در کشور ما، برای مدیریت پسماند‌های پارچه‌ای، راهی جز سوزاندن و دفن وجود ندارد. در بین انواع پارچه‌ها، برخی دارای قابلیت زیست‌تخریب‌پذیری بیشتری می‌باشند و می‌‌توانند تحت شرایط مناسب، با سرعت قابل‌قبول تجزیه شوند. در این پژوهش قابلیت تجزیه‌ی پارچه‌های ریون، تحت شرایط کمپوست‌سازی مورد بررسی قرار گرفت. در طول فرآیند کمپوست‌سازی، دما، رطوبت و هوادهی تحت کنترل بوده و در زمان‌های مشخص، از پارچه‌ها نمونه برداری شد و تغییرات برخی پارامتر‌های عملیاتی نظیر دما، رطوبت و pH مورد بررسی قرار گرفت. تغییرات ساختار و مورفولوژی پارچه‌ها قبل و بعد از تجزیه، به‌وسیله‌ی طیف FTIR و تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) بررسی شد و در پایان فرآیند، با اندازه‌گیری کاهش وزن ناشی از تبدیل مواد آلی توسط میکرو ارگانیسم‌ها، میزان تجزیه‌ی این پارچه‌ها ارزیابی شد. در آخر درجه‌ی بالغ‌شدن کمپوست حاصل نیز به‌وسیله‌ی آزمون جوانه‌زنی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج این بررسی‌ها، تغییرات در پیوندهای هیدروژنی موجود در زنجیره‌های سلولزی پارچه‌ی ریون را نشان داد. با توجه به درصد کاهش وزن نمونه‌ها در انتهای آزمون، پارچه‌ی ریون دارای قابلیت تجزیه تحت شرایط کمپوست‌سازی می‌باشد و نتایج آزمون جوانه‌زنی نشان داد که کمپوست حاصل، از نظر بالغ شدن در سطح قابل قبولی قرار دارد.

طرح‌های توسعه منابع آب (نظیر احداث سدها) دارای اثرات زیست محیطی متعددی می‌باشد، که تغییر رژیم طبیعی رودخانه و کاهش جریان سطحی پایین دست از مهم‌ترین آن است. یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در برنامه ریزی منابع آب برآورد حق آبه زیست محیطی در رودخانه ها متاثر از متغیرهای طبیعی، درک اهمیت حفاظت از منابع آب، تنوع زیستی و زیست بوم وابسته به جریان رودخانه می باشد. جریان زیست محیطی توصیفی از زمان، کیفیت و مقدار جریان مورد نیاز برای حفظ آب شیرین ، اکوسیستم مصب رودخانه، رفاه انسان و معیشت وابسته به آب است. هدف اصلی از تحقیق حاضر، برآورد حقآبه زیست محیطی رودخانه گرگانرود (ایستگاه آق قلا)بر اساس دوره آماری 33 ساله، از روش‌های هیدرولوژیکی: تنانت، تسمن، جریان پایه آبزیان، منحنی تداوم جریان و تغییر منحنی تداوم جریان در ماه‌های مختلف سال می باشد. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد حداقل دبی گرگانرود (ایستگاه آق قلا) جهت تأمین جریان زیست محیطی با استفاده از روش-های فوق به‌ترتیب مساوی 27/2، 8/1، 51/5، 47/4و 33/3 (کلاس مدیریت زیست محیطی C) متر مکعب بر ثانیه باید می باشد. در این تحقیق نشان داده شده است که در غیاب اطلاعات اکولوژیکی، شاخص‌های هیدرولوژیکی می‌توانند برای یک تخمین اولیه از نیازهای جریان زیست محیطی مورد استفاده قرار گیرند.

فلزات سنگین درون محیط تجزیه ناپذیر بوده و می‌توانند برای بسیاری از گونه‌های جانوری خطرناک باشند. به همین دلیل، حذف یون فلزات سنگین از آب و فاضلاب به منظور سلامت عمومی و محیط زیست فرآیندی مهم محسوب می‌شود. از این‌رو ارائه یک روش مطمئن که ضمن رفع آلودگی‌های صنعتی، کم هزینه و سازگار با محیط زیست باشد بسیار ضروری است. این تحقیق با هدف بررسی حذف یون کروم شش ظرفیتی از پساب به وسیله جاذب‌های ریشه، ساقه و برگ زرشک صورت پذیرفت. میزان pH اولیه محلول، زمان واکنش، وزن جاذب و غلظت اولیه کروم از مهم‌ترین پارامترهای مورد بررسی بوده که در این تحقیق میزان تغییرات آن‌ها در هر جاذب مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که کارایی حذف کروم شش‌ظرفیتی با افزایش pH و غلظت اولیه کروم کاهش می‌یابد، در صورتی که با افزایش مقدار جاذب و مدت زمان تماس ذرات جاذب با محلول حاوی یون کروم، درصد حذف افزایش یافته و سپس به حالت تعادل می‌رسد. همچنین حداکثر ظرفیت جذب برای جاذی‌های ریشه، ساقه و برگ زرشک به‌ترتیب برابر 92/23 ، 6/15 و 40/32میلی گرم بر گرم بدست آمد. نتایج حاصل از مطالعات تعادلی مشخص ساخت که فرآیند جذب از مدل ایزوترمی لانگمیر پیروی می‌کند. بنابراین استفاده از ضایعات ارزان قیمت کشاورزی و سازگار با محیط زیست به منظور حذف فلز سنگین کروم و امکان استفاده مجدد از این آب‌ها در مصارف کشاورزی در کشور بسیار راه‌گشا می‌باشد.

روش شمارش محصول سرپای گروههای سرگین یکی از روشهای مهم برآورد اندازه جمعیت گونه‌های مختلف گوزن در زیستگاههای جنگلی است. آگاهی از نرخ ناپدید شدن گروههای سرگین یکی از ملزومات این روش برای تبدیل تراکم گروههای سرگین به تراکم حیوان است. نرخ ناپدید شدن گروههای سرگین در شرایط محیطی مختلف متفاوت است و می‌تواند درستی برآورد فراوانی را تحت تاثیر قرار دهد. در این پژوهش نرخ تجزیه و ناپدید شدن گروه‌های سرگین گوزن زرد ایرانی در یک دوره 12 ماهه در پناهگاه حیات وحش دشت ناز بررسی شد. نشانه‌گذاری و پایش گروه‌های سرگین در ترانسکت‌های نواری انجام شد. میانگین مدت زمان تجزیه و ناپدید شدن گروه‌های سرگین به ترتیب SE 59/5 ± 84/94 و SE 71/2 ± 79/45 روز برآورد ‌شد. نرخ تجزیه و ناپدید شدن گروه‌های سرگین تفاوت معنی داری را بین ماه‌های مختلف سال نشان داد. مدت زمان تجزیه گروههای سرگین در ماه‌های شهریور، مهر و آبان طولانی‌تر و در اردیبشهت و فروردین کوتاه‌تر از سایر ماه‌ها بود. نرخ تجزیه همبستگی معنی‌داری با میانگین تبخیر روزانه، دمای روزانه، و سرعت باد نشان داد. میزان تجمع و تجزیه گروه‌های سرگین از هفتادمین روز تا صد و چهلمین روز و از دویست و هفتادمین روز تا سیصد و دهمین روز برابر بود که بیانگر حالت پایدار گروههای سرگین روی زمین در این دو دوره بود.

شرایط اقلیمی از دیدگاه برنامه‌ریزی گردشگری بسیار اهمیت دارد. گردشگران در جستجوی اقلیم مطلوب یا اقلیم آسایش هستند که در آن افراد احساس نارضایتی و عدم آسایش اقلیمی ندارند. مناسب‌ترین زمان برای تفرج به لحاظ شرایط اقلیمی، زمانی است که شاخص‌های اقلیمی در حد آسایش و رضایت خاطر انسان باشند. در این پژوهش با توجه به اینکه اطلاعات اقلیمی مقصد گردشگری بسیار اهمیت دارد، به گزینش مکان‌های مناسب از نظر شرایط اقلیمی در سامان عرفی منج، استان چهارمحال و بختیاری پرداخته شد. سپس نقشه مطلوبیت تفرجی از منظر اقلیمی در منطقه تهیه شد. در این پژوهش با استفاده از دمای متوسط ماهانه و سنجش سرعت باد، به محاسبه شاخص قدرت خنک کنندگی محیط (شاخص بیکر) پرداخته شد و سنجش سرعت باد در ایستگاه لردگان با توجه به نزدیک‌ترین ایستگاه به منطقه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که بیش‌ترین دما مربوط به ماه‌های تیر و مرداد و کم‌ترین دما مربوط به ماه‌های دی و بهمن می‌باشد. هم‌چنین میزان شاخص بیکر از نظر شرایط زیست‌ اقلیمی، در ماه‌های فروردین، مهر، آبان و آذر، بین10تا 20 اندازه‌گیری شده است که شرایط مطلوب طبیعی دارد همچنین بیش‌ترین مطلوبیت در طبقات ارتفاعی 2094- 1894 و 2494- 2294 و 2694- 2494 آمده است که در هر سه طبقه ارتفاعی نُه ماه از سال دارای شرایط زیست اقلیمی مطلوب طبیعی در منطقه می‌باشد. با استناد بر این پژوهش، هشت ماه از سال بیش‌ترین‌ مطلوبیت تفرجی با مساحت 90/ 3065 هکتار و4/64 درصد از منطقه را در بر گرفته است.

اطلاعات اندکی در ارتباط با توزیع ارتفاعی سوسماران در ایران در دسترس است. در حالی که تعیین مناطق ارتفاعی با بیشترین تعداد گونه میتواند برای انتخاب مناطق حفاظت شده مفید باشد. در مطالعه حاضر الگوی توزیع ارتفاعی 48 گونه از سوسماران ایران متعلق به خانواده لاسرتیده در امتداد شیب‌های ارتفاعی مورد بررسی قرار گرفت. به منظور تعیین الگوی توزیع ارتفاعی اعضای خانواده لاسرتیده مدل رقومی ارتفاع کشور به طبقات ارتفاعی صد متری تقسیم شد و تعداد گونه در هر طبقه ارتفاعی ثبت شد. ارزش عددی متغیرهای شیب، مساحت، ارتفاع، شاخص تشعشع حرارتی، شاخص نرمال شده پوشش گیاهی، بارش سالیانه، بارش در مرطوب ترین ماه سال، بارش در خشک ترین ماه سال، بارش در مرطوب ترین فصل سال، بارش در سردترین فصل سال، بارش در خشک ترین فصل سال و بارش در گرم ترین فصل سال در هر طبقه ارتفاعی از طریق جعبه ابزار Raster استخراج شده و بعد از بررسی میزان همبستگی بین این متغییرها با استفاده از معیار VIF متغیرهای با همبستگی بالا حذف شدند. سپس با اجرای آنالیز رگرسیون چندگانه مهمترین متغییرهای موثر بر توزیع ارتفاعی گونه های خانواده لاسرتیده دو متغییر مساحت و بارش در گرمترین فصل سال شناسایی شد. الگوی کلی توزیع سوسماران خانواده لاسرتیده در امتداد شیب های ارتفاعی به صورت تک اوجی بوده و بیشترین تعداد گونه ها در ارتفاع 1475 تا 1675حضور دارند.

مدلهای هیدرولوژیک بارش-رواناب ابزارهای مهمی در پروژه های منابع آبی هستند. بطور کلی کارایی این گروه مدلها وابسته به انتخاب مناسب پارامترهای مدل است. براین اساس روشهای متعددی برای برآورد پارامترهای هیدرولوژیک ابداع شده اند. تحقیق حاضر با هدف مقایسه عملکرد مدلهای هیدرولوژیک ادراکی TANK،SIMHYD و AWBM که از قابلیت برآورد غیر مستقیم پارامترهای مدل بهره می برند، در شبیه سازی جریان دبی حوزه آبخیز بابلرود واقع در استان مازندران شکل گرفت. فرآیند کالیبراسیون خودکار این مدلها با کاربرد الگوریتم جستجوی تکاملی ژنتیک و استفاده از توابع هدف NSE و RMSE به عنوان عوامل تعیین کننده سطح خطا و آستانه های توقف شبیه سازی طراحی شد. در این روال داده های هواشناسی و آب شناسی دما، تبخیر و تعرق، بارش و دبی در مقیاس روزانه از سازمانهای مربوطه تهیه و پس از اعتبارسنجی مقدماتی و ترمیم گپ های موجود به بخشهای تعادل سنجی، آموزش و تست تقسیم بندی شدند. براساس نتایج حاصل، نمایه NSE برای گام آموزش و تست مدل TANK (0,59 تا 0,72)، و نمایه RMSE برای گام آموزش مدل SIMHYD (0,83) و گام تست مدل TANK (0,15) را برترین شبیه ساز معرفی می کند. مطابق با نتایج نمایه های تحلیلی مشخصه های جریان، بطور کلی شبیه سازی های انجام شده در مقادیر دبی کم آبی (به استثنای مدل TANK)، دبی متوسط و دبی پرآبی جریان با تطابق قابل قبولی انجام شده است. این درصورتی است که شبیه سازی شیب منحنی تداوم جریان که به نوعی بیانگر شدت تغییرات است (به استثنای مدل TANK در گام آموزش)، نتایج قابل قبولی ارایه نکرد. لیکن با توجه به ضعف و قوتهای مطرح شده، مدلهای مذکور پس از انجام تست های مقدماتی در شرایط متفاوت اقلیمی کشور، می توانند به عنوان شبیه سازهایی قابل قبول جهت مدیریت منابع آبی خصوصا در حوزه های فاقد اطلاعات آماری مورد استفاده قرار گیرند.

در‌ ایران گرگ یکی از گوشتخوارانی است که با مردم محلی بیشترین تضاد را دارد. متاسفانه تضاد بین انسان و گرگ در استان همدان به اوج خود رسیده است بطوریکه در سالهای اخیر 60 مورد حمله به انسان ( اغلب کودکان و افراد مسن ) و بیش از 100 مورد حمله به دام اهلی در این استان ثبت شده است. یکی از راهکارهای مدیریتی موثر جهت مدیریت این تعارض بررسی نگرش و تعیین ساختار جوامع محلی (از لحاظ اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و غیره) است. با این وجود بیشتر مطالعات صورت گرفته در جهان جنبه‌های تکنیکی کاهش تضاد را بررسی کرده‌اند. به همین دلیل هدف از پژوهش حاضر‌ بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی موثر بر آسیب پذیری جوامع محلی در مقابل حملات گرگ در استان همدان است. بدین منظور 400 پرسشنامه طراحی و به تفکیک هر شهرستان در کل استان با مردم محلی ساکن در روستا مصاحبه صورت گرفت. نتایج آنالیز رگرسیون لجستیک دوتایی نشان داد متغیر تعداد سگ گله، رها کردن لاشه گرگ در اطراف محل سکونت، دفن لاشه، اندازه گله و انتقال گرگ به مناطق دیگر جزو متغیر‌های معنی‌دار هستند. بطوریکه افزایش تعداد سگ گله میزان آسیب پذیری در برابر حملات گرگ را کاهش خواهد داد.‌ افرادی که اعتقاد دارند رها کردن لاشه گرگ در اطراف محل سکونت آنها منجر به بازگشت گرگ خواهد شد از آسیب پذیری آنها در برابر حملات گرگ کم خواهد شد و آنهایی که لاشه دام اهلی خود را در یک مکان مشخص دفن میکنند میزان آسیب پذیری آنها در برابر حملات گرگ کمتر خواهد شد. دیگر نتایج نشان داد افرادی که گله‌های بزرگتری دارند در برابر حملات گرگ آسیب پذیرتر خواهند بود. افرادی که موافق انتقال گرگها به مناطق دیگر به عنوان یک استراتژی در برابر کاهش حملات گرگ هستند آسیب پذیری کمتری خواهند داشت. در این مطالعه جهت کاهش آسیب پذیری جوامع محلی در برابر حملات گرگ پیشنهاداتی داده شد.

آلودگی آب به فلزات سنگین به لحاظ مخاطرات آن برای سلامت انسان، به عنوان یک مشکل بهداشتی جدی در جهان مطرح است. از این رو حذف این آلاینده‌ها از محیطهای آلوده حائز اهمیت است. در مطالعه حاضر نانوکامپوزیت کربنی از گرافن اکساید و کربن فعالِ تهیه شده از زائدات لیگنوسلولزی ساخته شد و سپس شرایط بهینه حذف سرب توسط آن به روش تاگوچی مورد بررسی قرار گرفت و اثر 4 عامل موثر بر جذب، شامل دوزهای مختلف جاذب، مقادیر مختلف pH، غلظت‌های اولیه و زمانهای تماس متفاوت در 5 سطح بررسی شد. عدد یدی نانوکامپوزیت فوق 920 میلی‌گرم بر گرم تعیین شد. حداکثر راندمان حذف سرب توسط نانوکامپوزیت کربنی، در شرایط دوز 5/0 گرم بر لیتر جاذب، 6pH=، غلظت اولیه سرب 50 میلی‌گرم بر لیتر و زمان تماس 60 دقیقه به دست آمد. بر اساس نتایج به دست آمده، نانوکامپوزیت ساخته شده در تحقیق حاضر، از قابلیت بالایی در حذف سرب از محلول آبی برخوردار است و می‌توان به عنوان یک جاذب ارزان، برای تصفیه پساب‌های آلوده به سرب پیشنهاد گردد.

آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی یکی از عوامل کاهش سطح جنگل ها و مراتع ایران است. در این پژوهش، حساسیت آتش‌سوزی بر روی عرصه‌های جنگلی و مرتعی استان مازندران با استفاده از روش‌های داده مبنا مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. از اینرو، 14 متغیر مستقل محیطی جهت تعیین پاسخ به نقاط فعال آتش‌سوزی سنجنده مادیس استفاده گردید. این متغیرها در روش‌های داده مبنای رگرسیون لجستیک و شبکه‌های عصبی که روش مؤثری برای استخراج خودکار اهمیت عوامل بر روی حساسیت آتش‌سوزی است، استفاده شد. نتایج نمودار منحنی تشخیص عملکرد نسبی برای داده های اعتبارسنجی نشان داد که هر دو روش از دقت بالایی (بیش‌تر از 89 درصد) در تشخیص نقاط فعال حریق سنجنده مادیس برخوردار هستند که روش شبکه عصبی از تشخیص بالاتری با 88 درصد برای نمایش مناطق با حساسیت بالا نسبت به روش رگرسیون لجستیک با حدود 85 درصد برخوردار است. ضریب همبستگی بین دو روش نشان داد که 97/0 پهنه‌های حساسیت در دو روش نسبت به هم یکسان هستند. 6/21 درصد از مساحت کل استان مازندران در پهنه های با حساسیت بالا و بسیار بالای آتش سوزی جنگل و مراتع قرار دارد. نقشه‌ی حساسیت آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع ارائه‌شده در این تحقیق می‌تواند به‌عنوان نقشه اساسی برنامه راهبردی در استان مازندران مورداستفاده قرار گیرد تا در ارزیابی برنامه‌های آسیب‌پذیری و برنامه‌ریزی برای تقلیل این آسیب‌ها مورداستفاده قرار بگیرد.

unavailable